نشست علمی «بایستههای تقنینی حوزه زنان در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران» صبح چهارشنبه ۶ آبان ۱۴۰۵ در پژوهشکده زنان دانشگاه الزهرا برگزار شد. این نشست در راستای همایش ملی «قانون و قانونگذاری در منظومه فکری شهید آیتالله العظمی امام خامنهای (ره)» برپا شد و هادی طحاننظیف، عضو حقوقدان و سخنگوی شورای نگهبان، در آن به تحلیل مبانی و الزامات قانونگذاری در حوزه زنان پرداخت.
طحاننظیف با گرامیداشت ایام سوگواری حضرت صدیقه طاهره (س) و یاد رهبر شهید انقلاب گفت اگرچه هشت ماه از شهادت ایشان میگذرد، اما جامعه همچنان در فراق او سوگوار است. او افزود برخی انسانها در زمان حیات خود آنگونه که باید شناخته نمیشوند و برگزاری چنین کرسیها و نشستهایی میتواند به تبیین اندیشههای عمیق آنان کمک کند.
سخنگوی شورای نگهبان به آخرین دیدار رهبر شهید در ۱۲ آذر ۱۴۰۴، مصادف با روز قانون اساسی، با بانوان اشاره کرد و گفت ایشان به صورت مستمر با زنان دیدار و سخنرانی داشتند. به گفته وی، بیانات این دیدارها که بیشتر درباره نقش و جایگاه زنان بوده، میتواند راهنمای پژوهشگران و محققان باشد. او همچنین به سیاستهای کلی «خانواده» و «جمعیت» ابلاغشده از سوی رهبر شهید انقلاب اشاره کرد و آنها را در کنار سایر بیانات، بخشی از منظومه فکری امام شهید درباره زنان دانست.
این عضو حقوقدان، مسئله حقوق زنان و جایگاه تقنینی آنان در نظام حقوقی را از مباحث بنیادین و راهبردی در منظومه فکری شهید آیتالله العظمی امام خامنهای (ره) توصیف کرد. از منظر او، ایشان با نگاهی عمیقاً انتقادی به مبانی حقوقی غرب و با تکیه بر عدالت محض و فطرت انسانی در اسلام، بایستههای قانونگذاری را نه در تقلید از الگوهای وارداتی، بلکه در احیای کرامت ذاتی زن و تأمین امنیت و رشد او در کانون خانواده و جامعه ترسیم میکنند. به گفته طحاننظیف، قانونگذاری باید پاسخی هوشمندانه به نیازهای واقعی زن و ضامن تعادل میان حقوق و تکالیف باشد.
وی نخستین محور منظومه فکری امام شهید را نقد مبنایی حقوق زن در غرب با تأکید بر انحراف از عدالت و کرامت دانست و گفت نخستین گام در تبیین بایستههای تقنینی، شناخت دقیق آسیبهای الگوی غربی است. او با استناد به شواهد تاریخی و ادبی، نگاه غرب به زن را نگاهی ابزاری و مبتنی بر «عدم تعادل» معرفی کرد.
طحاننظیف در همین زمینه بخشی از بیانات رهبر شهید انقلاب در اجتماع بانوان استان تهران در ۳۰ مهر ۱۳۷۶ را بازخوانی کرد که در آن آمده است: «غربیها در زمینه شناخت طبیعت زن و چگونگی برخورد با جنس زن دچار افراط و تفریط بودهاند... اساساً نگرش غربی نسبت به زن یک نگرش مبنی بر عدم برابری و بر عدم تعادل است... زن در چشم فرهنگ اروپایی... موجود درجهی دوم است.»
او افزود ایشان تأکید دارند که ادعاهای امروزی غرب درباره حقوق زن، پوششی برای منافع اقتصادی و ارضای شهوات مردانه بوده است. رهبر شهید انقلاب در دیدار جمعی از زنان در ۲۵ آذر ۱۳۷۱ فرمودهاند: «از روزی که اروپاییها صنایع جدید را به وجود آوردند... زمزمهی آزادی زن را بلند کردند برای این که زن را از داخل خانوادهها به درون کارخانهها بکشانند به عنوان یک کارگزار ارزان از او استفاده کنند... زن را به عنوان وسیلهی التذاذ مردان معرفی کردند و اسمش را آزادی زن گذاشتند.»
سخنگوی شورای نگهبان همچنین گفت ایشان حتی بیان میکنند که در حقوق مالکیت و سیاسی نیز غرب سابقهای تاریک دارد. در بیاناتشان در مراسم هشتمین سالگرد رحلت امام خمینی (ره) و دیدار جمعی از بانوان پزشک به مناسبت میلاد حضرت فاطمه زهرا (س) در سال ۱۳۶۸ اظهار داشتهاند که «تا اوایل این سده... در کشورهای غربی زنان مالکیت به معنای حقیقی نداشتند... تا دهههای دوم این قرن در هیچ جای اروپا هیچ زنی حق رأی دادن نداشت، حق صرف کردن مال خودش را نداشت.»
در بخش بعدی سخنان، طحاننظیف به بایستههای تقنینی در نظام حقوقی ایران پرداخت و بر ضرورت تدوین قوانینی تأکید کرد که در عین توجه به نیازهای واقعی زنان، عدالت، کرامت و تعادل میان حقوق و تکالیف را در چارچوب مبانی اسلامی و قانون اساسی تضمین کند. این نشست با حضور پژوهشگران و صاحبنظران حوزه حقوق و زنان، بخشی از تلاشهای علمی برای بازخوانی منظومه فکری رهبر شهید انقلاب در عرصه قانونگذاری به شمار میرود.

