در تبیین مفاهیم قرآنی، سرمایه‌های دنیوی نه فقط نعمت، بلکه آزمونی دوسویه به شمار می‌آیند؛ آزمونی که می‌تواند به رشد ایمان بینجامد یا زمینه تزلزل آن را فراهم کند. یکی از مفسران قرآن با اشاره به آیه ۵۱ سوره فصلت، بر نقش «شکر قلبی» در حفظ تعادل معنوی انسان تأکید کرده و گفته است: اگر شکر حقیقی در دل انسان غایب شود، او هنگام برخورداری از نعمت دچار غفلت و خودبسندگی می‌شود و هنگام مواجهه با رنج نیز از پایداری ایمان فاصله می‌گیرد.
در آیه مورد اشاره آمده است که انسان هنگامی که نعمتی به او می‌رسد، روی می‌گرداند و از خدا فاصله می‌گیرد؛ اما وقتی شر و سختی به او می‌رسد، به دعا و التماس طولانی روی می‌آورد. این تصویر قرآنی نشان می‌دهد که رابطه انسان با نعمت و رنج، اگر بر پایه شکر و بندگی شکل نگیرد، می‌تواند به نوسان و بی‌ثباتی ایمان منجر شود.
به باور این مفسر، شکر تنها به زبان و ستایش ظاهری محدود نیست؛ بلکه حقیقت آن در قلب، نیت و رفتار انسان آشکار می‌شود. کسی که نعمت را از خدا می‌داند، آن را وسیله‌ای برای رشد و خدمت به دیگران قرار می‌دهد و در سختی‌ها نیز با صبر و امید، ایمان خود را حفظ می‌کند. در مقابل، غفلت از شکر قلبی انسان را در برابر نعمت به غرور و در برابر رنج به ناامیدی و تزلزل می‌کشاند.
این تحلیل قرآنی بر آن است که سرمایه‌های دنیوی، از مال و جایگاه تا سلامت و توانایی، همه در معرض آزمون هستند. برخورداری از این سرمایه‌ها اگر با یاد خدا، سپاسگزاری و مسئولیت‌پذیری همراه نباشد، می‌تواند به جای تعالی، به عامل غفلت تبدیل شود. از سوی دیگر، رنج و تنگدستی نیز اگر با شکر و تسلیم همراه شود، میدان رشد و پالایش روح به شمار می‌آید.
در نگاه ارائه‌شده، ایمان پایدار ایمانی است که در هر دو حالت نعمت و نقمت، جهت‌گیری الهی خود را حفظ کند. شکر حقیقی به انسان می‌آموزد که در خوشی‌ها مغرور نشود و در سختی‌ها از خدا نبرد؛ چنین نگاهی، هم از تزلزل ایمان پیشگیری می‌کند و هم معنای زندگی را از وابستگی صرف به سرمایه‌های دنیوی آزاد می‌سازد.