مراکز داده ستون فقرات اینترنت، رایانش ابری و خدمات دیجیتالاند؛ اما هر رک سرور مانند یک بخاری کوچک عمل میکند و تجمیع هزاران رک، گرمای عظیمی تولید میکند. خنک نگه داشتن این تجهیزات نهتنها به برق فراوان نیاز دارد، بلکه در بسیاری از مناطق به مصرف آب و سامانههای تبرید مکانیکی وابسته است. همین فشار انرژی و هزینه، ایده انتقال مراکز داده به اقلیمهای سرد یا محیطهای زیرآبی را جذاب کرده است.
قطب شمال و مناطق نزدیک به مدارهای سرد، مزیت طبیعی سرمایش رایگان یا کمهزینه دارند. هوای سرد میتواند بخش بزرگی از بار سرمایش را حذف کند و دسترسی به انرژی آبی، بادی و زمینگرمایی در برخی کشورهای شمالی، جذابیت بیشتری ایجاد میکند. با این حال، سرما بهتنهایی کافی نیست. این مناطق اغلب از شبکههای فیبر نوری پرظرفیت، خطوط انتقال برق مطمئن، نیروی متخصص، مسیرهای لجستیکی و زیرساخت پشتیبان محروم یا دور از بازارهای اصلی هستند.
عامل تعیینکننده دیگر، تأخیر شبکه است. بسیاری از سرویسهای امروزی مانند پرداخت آنلاین، بازی ابری، هوش مصنوعی تعاملی و اینترنت اشیا به پاسخدهی در چند میلیثانیه نیاز دارند. اگر مرکز داده از کاربران بسیار دور باشد، حتی سرمایش ارزان هم نمیتواند تأخیر بالا را جبران کند. به همین دلیل، مراکز داده معمولاً نزدیک به جمعیت، مراکز تبادل اینترنت و مسیرهای ارتباطی اصلی ساخته میشوند.
انتقال به زیر آب نیز راهحل سادهای نیست. آب دریا میتواند گرمای سرورها را با بازده بالا جذب کند و نمونههای آزمایشی نشان دادهاند که قرار دادن محفظههای مهرومومشده در بستر دریا از نظر فنی امکانپذیر است. اما نگهداری و ارتقای سختافزار در زیر آب بسیار دشوار و پرهزینه است؛ تعویض یک قطعه معیوب ممکن است به عملیات دریایی پیچیده نیاز داشته باشد. خوردگی، فشار آب، نشتی، طوفان، رسوبگذاری موجودات دریایی و اثرات گرمایی و صوتی بر زیستبوم از دیگر چالشهاست.
مسائل حقوقی و امنیتی هم اهمیت دارند. دادهها تابع قوانین حاکمیت، حریم خصوصی، مالیات و امنیت ملیاند. نگهداری آنها در آبهای بینالمللی یا مناطق قطبی میتواند ابهام قانونی، ریسک ژئوپلیتیکی و دشواری در پاسخ به رخدادها ایجاد کند. همچنین حفاظت فیزیکی از تأسیسات دورافتاده یا زیرآبی در برابر خرابکاری، جاسوسی و بلایای طبیعی پرهزینه است.
با این حال، این ایده کاملاً کنار گذاشته نشده است. مراکز داده قطبی برای ذخیرهسازی سرد، پشتیبانگیری، پردازش دستهای و بارهای کاری بدون حساسیت به تأخیر مناسبترند. مراکز زیرآبی نیز میتوانند در شهرهای ساحلی پرتراکم، بهعنوان مکمل مراکز خشکی، مزیت داشته باشند. آینده احتمالاً ترکیبی است: بخشی از ظرفیت به اقلیمهای سرد و محیطهای نوآورانه منتقل میشود، اما مراکز داده نزدیک کاربران همچنان ستون اصلی زیرساخت دیجیتال باقی میمانند.

