در فرهنگ عامه مشهد و خراسان، چشمه‌ای به نام حاج توکل جایگاه ویژه‌ای دارد؛ چشمه‌ای که روایت‌های شفاهی درباره آن از نسلی به نسل دیگر منتقل شده و به آن ویژگی‌هایی فراتر از یک منبع آب معمولی نسبت داده‌اند.
بر اساس این روایت‌ها، آب چشمه سارها را به سوی خود فرا می‌خواند؛ پرندگانی که گویا در ساعت‌هایی از روز بر گرد آن جمع می‌شوند و تصویری آشنای این افسانه را می‌سازند. همین پیوند با طبیعت و پرندگان، به چشمه هاله‌ای از رمز و شگفتی بخشیده است.
در باور مردم، آب این چشمه برای مارگزیده درمان و برای هارگزیده شفا بوده است. این باور که در گذر زمان به شکل داستان‌ها و خاطره‌های محلی بازگو شده، چشمه را به نمادی از امید و التیام در میان اهالی تبدیل کرده است.
روایت‌های محلی درباره چشمه حاج توکل تنها یک داستان درمانی نیست؛ بخشی از میراث ناملموس منطقه است که نشان می‌دهد چگونه طبیعت، باور و خاطره جمعی در کنار هم قرار می‌گیرند. چنین افسانه‌هایی هویت فرهنگی جوامع محلی را شکل می‌دهند و به مکان‌ها معنا می‌بخشند.
با این حال، آنچه امروز از این چشمه در حافظه مردم مانده، بیشتر جنبه فرهنگی و نمادین دارد تا ادعای قطعی پزشکی. افسانه حاج توکل، همچنان به عنوان روایتی شنیدنی از پیوند انسان، آب و باورهای کهن در خراسان زنده است.