گسترش استفاده از فیلترشکن و ویپیان در سالهای اخیر، اگرچه برای بسیاری از کاربران راهی برای دسترسی به اینترنت آزادتر بوده، اما پیامدهای امنیتی و فنی قابل توجهی نیز به همراه داشته است. به تعبیر مسئولان، شبکه ارتباطی کشور به یکی از آلودهترین شبکههای جهان تبدیل شده و بخشی از این آلودگی ناشی از ابزارهای غیررسمی و نامعتبری است که بدون نظارت و استانداردهای امنیتی در اختیار کاربران قرار میگیرد.
یکی از مهمترین دردسرهای استفاده از ویپیان و فیلترشکن، خارج شدن کنترل تلفن همراه از دست کاربر است. بسیاری از این ابزارها برای اجرا، دسترسیهای گستردهای به سیستمعامل، مخاطبان، پیامها، موقعیت مکانی و حتی میکروفون و دوربین درخواست میکنند. در چنین شرایطی، کاربر ممکن است بدون آگاهی، در معرض سرقت اطلاعات، جاسوسی دیجیتال یا نصب بدافزار قرار گیرد.
از سوی دیگر، سیاست فیلترینگ و محدودیتهای دسترسی، کاربران را به سمت ابزارهای غیررسمی سوق میدهد که اغلب منبع مشخصی ندارند. این چرخه باعث میشود امنیت فردی و جمعی کاهش یابد، اعتماد به شبکههای داخلی آسیب ببیند و هزینههای فنی و اجتماعی فیلترینگ برای کشور افزایش پیدا کند. کارشناسان معتقدند بدون بازنگری در سیاستهای محدودسازی و ارائه جایگزینهای امن، مشکل آلودگی شبکه و از دست رفتن کنترل دستگاهها ادامه خواهد یافت.
در نهایت، به نظر میرسد کاهش آسیبهای ناشی از ویپیانهای غیراستاندارد نیازمند شفافسازی، آموزش کاربران، تقویت زیرساختهای امنیتی و اتخاذ رویکردی متعادل میان مدیریت اینترنت و حفظ حقوق کاربران است. تجربه سالهای اخیر نشان میدهد که صرفاً محدودسازی دسترسی، بدون توجه به ابعاد امنیتی و فنی، میتواند مشکلات تازهای ایجاد کند.

