طلاق در ایران یک فرآیند حقوقی و خانوادگی است که در سال ۱۴۰۵ نیز بسته به نوع درخواست، مسیر متفاوتی را طی می‌کند. در طلاق توافقی، زوجین با توافق بر مسائل مالی و فرزندان، دادخواست مشترک ثبت می‌کنند؛ در طلاق یک‌طرفه، یکی از طرفین بر پایه دلایل قانونی، درخواست خود را به دادگاه خانواده ارائه می‌دهد.
نخستین گام، آماده‌سازی مدارک است. اصل و کپی شناسنامه و کارت ملی، سند ازدواج، در صورت وجود وکالت‌نامه، مستندات مربوط به مهریه، نفقه، جهیزیه و حضانت فرزندان از مدارک پایه‌ای است. متقاضیان می‌توانند از طریق سامانه خدمات الکترونیک قضایی یا دفاتر خدمات قضایی، دادخواست را ثبت و پرونده را به دادگاه خانواده ارجاع دهند.
در ادامه، دادگاه معمولاً قرار ارجاع به مشاوره خانواده صادر می‌کند. جلسات مشاوره با هدف کاهش اختلاف، بررسی امکان سازش و روشن شدن توافقات انجام می‌شود. در طلاق توافقی، توافق زوجین باید شامل مهریه، نفقه، جهیزیه، حضانت و ملاقات فرزندان باشد تا گواهی عدم امکان سازش صادر شود.
در طلاق یک‌طرفه از سوی مرد، زوج می‌تواند با ثبت دادخواست، درخواست طلاق را دنبال کند؛ اما حقوق مالی و قانونی زوجه مانند مهریه و نفقه باید در جریان رسیدگی تعیین تکلیف شود. اگر درخواست از سوی زن باشد، او باید بر اساس یکی از موارد قانونی مانند عسر و حرج، عدم پرداخت نفقه، ترک زندگی، سوء رفتار یا اعتیاد، ادله خود را به دادگاه ارائه دهد. در صورت اثبات، دادگاه گواهی عدم امکان سازش صادر می‌کند.
پس از صدور گواهی عدم امکان سازش، زوجین باید برای اجرای صیغه طلاق و ثبت رسمی به دفتر رسمی طلاق مراجعه کنند. این گواهی معمولاً اعتبار زمانی محدودی دارد و باید در مهلت مقرر به دفتر طلاق ارائه شود. ثبت نهایی طلاق در شناسنامه، پایان‌بخش فرآیند قانونی است.
کارشناسان حقوقی توصیه می‌کنند پیش از ثبت دادخواست، متقاضیان درباره آثار مالی، حضانت فرزندان، مهریه و نفقه با وکیل یا مشاور حقوقی مشورت کنند. همچنین ارائه اطلاعات ناقص یا مدارک ناخوانا می‌تواند روند رسیدگی را طولانی‌تر کند. مسیر طلاق، به‌ویژه در صورت وجود فرزند، نیازمند تصمیم‌گیری مسئولانه و آگاهانه است.